historia brandy
Jak ulepszyć dowozy jedzenia? Sprawdź 8 wskazówek

Historia brandy

Rynek napojów alkoholowych uległ w ciągu ostatnich lat znacznemu przemeblowaniu. Najszybciej rozwijające się trendy to niższa zawartość alkoholu w produktach piwnych oraz premiumizacja sektora mocnych alkoholi. Coraz większą popularnością cieszy się m.in. brandy, której walory smakowe były dotychczas niedoceniane. Jaka jest historia tego trunku? Czym koniak różni się brandy i jakie są jego najpopularniejsze odmiany?

Alkohol zyskuje procenty

W czasie pandemii sprzedaż alkoholu stanowiła aż 30 proc. całego koszyka FMCG. W najbardziej dotkniętym, pandemicznymi obostrzeniami 2020 roku, sprzedaż alkoholu wzrosła o 7 proc., osiągając zawrotną wartość 39,2 mld zł. W ubiegłym roku rynek zanotował kolejny, choć niewielki wzrost o 2,6 proc. podnosząc wartość rynku do blisko 40 mld zł. Od kilku lat największe spadki sprzedaży notuje piwo alkoholowe, a dynamicznie rozwija się sektor napojów piwnych o obniżonej lub zerowej ilości procentów. Piwo jest jednak nadal napojem alkoholowym, po który sięgamy najczęściej. Na drugim miejscu niezmiennie od lat jest wódka, a w dalszej kolejności wino, którego kupujemy coraz więcej (wzrost o 8 proc. r/r). Coraz popularniejsze stają się również mocne alkohole z kategorii premium. Przemeblowanie rynku napojów alkoholowy to przede wszystkim najmniejsze od dekady spożycie piwa przy jednoczesnym wzroście wartości całego rynku. Mocne alkohole, które zyskują na popularności, generują wyższe wydatki, na które konsumenci decydują się ze względu na chęć odkrywania nowych smaków i doświadczeń.

Historia palonego wina

Brandy, podobnie jak inne destylowane alkohole rozwijało się bardzo wcześnie i było znane już w VII wieku. Pierwsze próby destylacji winogron podejmowali arabscy alchemicy, którzy chcieli stworzyć nowy lek. Ich wytwór szybko jednak zyskał popularność w codziennym zastosowaniu i za sprawą mnichów misyjnych rozprzestrzenił się po Europie. Początkowo trafiło do Hiszpanii i Irlandii, gdzie pojawił się pod koniec VIII w. W tym czasie brandy najprawdopodobniej przegrywała konkurencję z innymi, mocnymi napojami alkoholowymi. Krajem, który szczególnie upodobał sobie mocny trunek z destylowanych winogron była Francja. To właśnie tamtejsze źródła zawierają najwięcej informacji o powstaniu i rozwoju tego cennego alkoholu. Najstarsze zapiski pojawiają się już w 1313 roku, ale wówczas nadal traktowano brandy jak lekarstwo, nazywając je l’eau de vie (woda życia). Brandy już u schyłku średniowiecza było ważnym towarem eksportowym, który z Francji trafiał do wielu innych krajów.

Wzrost popularności brandy

Destylacja, jako proces produkcji mocnego alkoholu na masową skalę rozwinęła się dopiero w XV w. To właśnie wtedy rozpoczyna się komercyjna produkcja brandy, która zaczęła podbijać całą Europę. Sama nazwa trunku pochodzi od holenderskiego słowa brandewijn (wino palone). Jedna z legend głosi, że Holendrzy importowali brandy jako koncentrat, który po dotarciu do portu miał być rozcieńczony z wodą i sprzedawany jako wino. Szybko jednak zyskał akceptację, jako mocny trunek i jest w tym kraju popularny do dziś. Na jego bazie tworzy się również najpopularniejszy holenderski napój alkoholowy advocaat (znany w Polsce pod nazwą ajerkoniak). Mocny destylat owocowy w XVIII w. podbił również młode kolonie amerykańskie, gdzie już w 1780 r. firma Laird’s America prowadziła produkcję applejack (brandy z cydru) i klasycznej brandy z winogron. Wykorzystywany do produkcji surowiec w postaci zacieru owocowego nie wszędzie był jednak łatwodostępny. Dlatego brandy często przegrywało konkurencję z innymi alkoholami destylowanymi, które były tańsze i dostępniejsze.

Z Rosji do Europy

W Europie do połowy XIX w. brandy zdobywała jednak coraz większe uznanie i była uważana za szlachetniejszy rodzaj trunku, który masowo eksportowano z Francji do Wielkiej Brytanii. Sukces mocnych alkoholi opierał się na polityce celnej. Sprzedawane na zagranicznych rynkach wino było transportowane w ogromnych ilościach, a wysokość cła była uzależniona wówczas od ilości dystrybuowanego trunku. Brandy, które było mocniejsze i droższe dawało większy zysk przy niższych nakładach. Wzmożone zainteresowanie mocnym trunkiem z winogron wymagało nowych rozwiązań technologicznych. Na początku XVIII w. zaczęto wykorzystywać do destylacji miedziane alembiki, które dodatkowo posiadały zasobnik schładzający powstały destylat, co znacznie przyspieszyło produkcję. Francuską dominację na rynku przerwała plaga, która w 1863 r. wyniszczyła tysiące hektarów winorośli. Popularne stało się wówczas brandy importowane z Rosji, gdzie destylowanie soków z owoców stało się popularnym sposobem wytwarzania mocnego alkoholu. W wielu regionach europejskich krajów metoda tradycyjnego “wypalania” brandy przetrwała do dziś. Większość znawców tego trunku twierdzi, że nie da się go wytworzyć metodami przemysłowymi, które zabijają jego smak i charakter.

Rodzaje brandy

Ten szlachetny, bursztynowy trunek ma w sobie wiele winnych cech. Jedną z nich jest regionalność, która daje finalnemu produktowymi niepowtarzalnych smak i zapach. Dlatego najpopularniejsze rodzaje brandy to przede wszystkim kilka odmian, które odznaczają się tradycyjną produkcją i niepowtarzalnymi walorami smakowymi:

Koniak

Jest tak popularny, że wydaje się być odrębnym rodzajem mocnego alkoholu. W rzeczywistości koniak to rodzaj brandy, który jest wytwarzany we francuskich departamentach Charente i Charente-Maritime. Tylko brandy z tamtego regionu można prawnie nazywać koniakiem, który według sommelierów i smakoszy jest najlepszą brandy na świecie. Jedną z najpopularniejszych marek francuskiego koniaku jest Hennessy.

Armagnac

To również francuski produkt, który jest najstarszym napojem spirytusowym wytwarzanym w tym kraju. Do jego destylacji nadal wykorzystuje się tradycyjne “wypalanie” w chłodzonych alembikach, a unikatowy charakter nadaje proces starzenie w dębowych beczkach.

Metaxa

Grecka brandy znana na całym świecie, do produkcji której wykorzystuje się tylko dwa rodzaje winogron. Jest dosładzanym alkoholem, który przyciemnia się karmelem. Z tego samego kraju pochodzi inne znane brandy ouzo, które jest bezbarwne i doprawiane zazwyczaj anyżem lub lukrecją.

Grappa

Popularne włoskie brandy produkowane z odpadów pozostałych po produkcji wina (pestek i wytłoków). Ma ostry smak i zapach oraz jasną barwę, która dowodzi brak procesu starzenia. Inna włoska brandy, która jest znacznie szlachetniejszym trunkiem jest Stravecchio — rodzaj alkoholu szczególnie popularny na północy Włoch. W przeciwieństwie do grappy podlega procesowi starzenia, co nadaje mu bursztynową barwę i lepsze doznania smakowe. Najpopularniejsze marki Stravecchio to Vecchia Romagna i Stock 84.